Τερμίτες, αράχνες, σκορπιοί, σαρανταποδαρούσες

Τερμίτες

Reticulitermes spp., Kalotermes flavicollis

Λέγεται και: άσπρα μυρμήγκια, υπόγειοι τερμίτες, τερμίτες του ξηρού ξύλου, κιτρινολαίμης τερμίτης

Οι τερμίτες είναι κοινωνικά έντομα που τρέφονται με ξύλο και άλλα υλικά από κυτταρίνη. Στη Βόρεια Ελλάδα αναφέρονται δύο ομάδες: οι υπόγειοι τερμίτες, που ζουν στο έδαφος και ανεβαίνουν στο ξύλο μέσα από λασπωμένους διαδρόμους, και ο κιτρινολαίμης τερμίτης του ξηρού ξύλου, που ζει μέσα σε νεκρό ξύλο δέντρων και κατασκευών. Δεν τσιμπούν και δεν μεταδίδουν ασθένειες, αλλά μπορούν να εξασθενήσουν ξύλινα στοιχεία χωρίς να φαίνονται, γι' αυτό χρειάζεται έγκαιρη και προσεκτική επιθεώρηση.

Επικινδυνότητα: μέτρια
Εργάτες και στρατιώτης τερμίτη του γένους Reticulitermes (στη φωτογραφία είδος της Ισπανίας)
Φωτογραφία: Hans Hillewaert, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
ΜέγεθοςΕργάτες περίπου 5–6 mm· οι φτερωτοί αναπαραγωγικοί περίπου 9–12 mm μαζί με τα φτερά.
ΧρώμαΕργάτες κρεμ-λευκοί και μαλακοί· φτερωτοί σκουρόχρωμοι με γκριζωπά διάφανα φτερά· στον τερμίτη του ξηρού ξύλου ο προθώρακας είναι κιτρινωπός.
Εποχή δραστηριότηταςΌλο τον χρόνο μέσα στο ξύλο και στο έδαφος· οι φτερωτοί βγαίνουν μαζικά λίγες μέρες τον χρόνο.
ΧώροιΞύλα σε επαφή με το έδαφος, κάσες πορτών, πατώματα και δοκάρια ισογείων και υπογείων, παλιά πέτρινα και ξύλινα σπίτια, κληματαριές, γέρικα δέντρα και κούτσουρα στον κήπο.
ΥγείαΔεν τσιμπούν τους ανθρώπους και δεν είναι γνωστό ότι μεταδίδουν ασθένειες· το πρόβλημα αφορά τα υλικά.
ΖημιέςΚουφαίνουν ξύλινα δοκάρια, κάσες, πατώματα, ντουλάπια και έπιπλα, καθώς και χαρτί και χαρτόνι, συχνά χωρίς ορατή φθορά στην επιφάνεια.
Πόσο γρήγορα εξαπλώνεταιΜια αποικία μεγαλώνει αργά, σε χρόνια, αλλά όταν ωριμάσει μπορεί να αριθμεί πολλές χιλιάδες άτομα και να στέλνει νέα ζευγάρια να ιδρύσουν αποικίες κοντά.
ΟμάδαΤερμίτες, αράχνες, σκορπιοί, σαρανταποδαρούσες
Τι να κάνετε τώρα
  1. Απομακρύνετε κάθε ξύλο που ακουμπά στο χώμα κοντά στο σπίτι: παλιές σανίδες, κούτσουρα, ρίζες, ξύλινους πασσάλους και μπάζα με ξύλα.
  2. Μην αποθηκεύετε καυσόξυλα ή ξυλεία πάνω στο έδαφος ή κολλητά στους τοίχους· κρατήστε τα ψηλά και σε απόσταση.
  3. Διορθώστε χωρίς καθυστέρηση διαρροές υδραυλικών, υδρορροών και κλιματιστικών και φροντίστε τα νερά της βροχής να απομακρύνονται από τα θεμέλια.
Αν βλέπετε σημάδια κάθε μέρα, ζητήστε αυτοψία: το πρόβλημα συνήθως δεν φεύγει μόνο του.

Αναγνώριση

  • Οι εργάτες είναι μαλακοί, κρεμ-λευκοί, χωρίς φτερά και σχεδόν διάφανοι· φαίνονται μόνο αν ανοίξει το προσβεβλημένο ξύλο ή ένας λασπωμένος διάδρομος.
  • Οι στρατιώτες έχουν μεγαλύτερο κεφάλι, κεχριμπαρένιο ή καφέ, με εμφανείς σιαγόνες.
  • Οι φτερωτοί έχουν δύο ζεύγη φτερών ίδιου μεγέθους, πολύ μακρύτερα από το σώμα, που πέφτουν εύκολα μετά την πτήση.
  • Η μέση τους είναι φαρδιά, χωρίς «στένεμα» ανάμεσα σε θώρακα και κοιλιά, και οι κεραίες είναι ίσιες σαν κομπολόι.
  • Οι υπόγειοι τερμίτες φτιάχνουν διαδρόμους από χώμα, σάλιο και θρύμματα ξύλου πάνω σε τοίχους, θεμέλια και σωληνώσεις.
  • Ο τερμίτης του ξηρού ξύλου δεν φτιάχνει διαδρόμους από χώμα· αφήνει μικρά σκληρά περιττώματα με έξι πλευρές που μαζεύονται σαν σωρός κάτω από το ξύλο.
Δεν είστε σίγουροι ότι είναι αυτό; Ανεβάστε μια φωτογραφία και θα σας πούμε ενδεικτικά τι είναι. Αναγνώριση από φωτογραφία →

Με τι μπερδεύεται

Κύκλος ζωής

Μια αποικία ξεκινά από ένα ζευγάρι, βασιλιά και βασίλισσα, που ιδρύει φωλιά μετά την πτήση των φτερωτών. Από τα αυγά βγαίνουν νύμφες που εξελίσσονται σε εργάτες, στρατιώτες ή, όταν ωριμάσει η αποικία, σε νέους φτερωτούς αναπαραγωγικούς. Η ανάπτυξη είναι αργή: μετά τον πρώτο χρόνο η αποικία μπορεί να έχει μόλις μερικές δεκάδες άτομα, ενώ μια ώριμη αποικία υπόγειων τερμιτών μπορεί να φτάσει σε πολλές χιλιάδες. Η βασίλισσα και ο βασιλιάς μπορεί να ζήσουν δέκα χρόνια ή περισσότερο, και οι εργάτες από έναν έως αρκετά χρόνια. Οι υπόγειοι τερμίτες χρειάζονται υγρασία και επαφή με το έδαφος, ενώ ο τερμίτης του ξηρού ξύλου ζει ολόκληρη τη ζωή του μέσα στο ίδιο κομμάτι ξύλου.

Σημάδια ότι υπάρχει πρόβλημα

Σημειώστε όσα βλέπετε:

Σημειώστε όσα ισχύουν για να δείτε τι σημαίνουν.

Εποχικότητα στη Θεσσαλονίκη

Δραστηριότητα:ελάχιστηχαμηλήμέτριααιχμή · με πράσινο περίγραμμα ο τρέχων μήνας

Οι τερμίτες δουλεύουν όλο τον χρόνο μέσα στο ξύλο, γι' αυτό η ζημιά δεν έχει εποχή. Οι περισσότερες ανησυχίες στη Θεσσαλονίκη ξεκινούν την άνοιξη, όταν οι φτερωτοί των υπόγειων τερμιτών βγαίνουν μαζικά μετά από ζεστές μέρες με βροχές· οι φτερωτοί του τερμίτη του ξηρού ξύλου εμφανίζονται κυρίως στο τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο.

Οι συνθήκες στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική

Οι τερμίτες που συναντάμε στην Ελλάδα είναι ντόπια είδη της Μεσογείου και η Θεσσαλονίκη με τη Χαλκιδική ανήκουν στην περιοχή εξάπλωσής τους. Γενετικές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει υπόγειους τερμίτες του είδους που ονομάστηκε «αιγαιακός» στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, στην Ανατολική Μακεδονία και στη Θράκη, ενώ στις δυτικές ακτές του Αιγαίου αναφέρονται και συγγενικά είδη υπόγειων τερμιτών. Για την ίδια τη Θεσσαλονίκη το ακριβές είδος δεν έχει τεκμηριωθεί δημόσια με την ίδια βεβαιότητα. Σε πανελλαδική έρευνα σε δέντρα πόλεων και αγρών, το μόνο είδος που βρέθηκε ήταν ο κιτρινολαίμης τερμίτης του ξηρού ξύλου. Παλιά σπίτια με ξύλινα πατώματα και στέγες, υγρά υπόγεια, ξύλα σε επαφή με το χώμα και γέρικα δέντρα δίνουν τροφή και κρυψώνα.

Πρόληψη: τι κάνετε μόνοι σας

  • Απομακρύνετε κάθε ξύλο που ακουμπά στο χώμα κοντά στο σπίτι: παλιές σανίδες, κούτσουρα, ρίζες, ξύλινους πασσάλους και μπάζα με ξύλα.
  • Μην αποθηκεύετε καυσόξυλα ή ξυλεία πάνω στο έδαφος ή κολλητά στους τοίχους· κρατήστε τα ψηλά και σε απόσταση.
  • Κρατήστε τα ξύλινα στοιχεία του κτιρίου τουλάχιστον 30 cm πάνω από το χώμα, όπου αυτό είναι εφικτό.
  • Διορθώστε χωρίς καθυστέρηση διαρροές υδραυλικών, υδρορροών και κλιματιστικών και φροντίστε τα νερά της βροχής να απομακρύνονται από τα θεμέλια.
  • Αερίζετε τα υπόγεια, τα κελάρια και τους χώρους κάτω από ξύλινα πατώματα ώστε να μένουν στεγνά.
  • Σφραγίζετε ρωγμές στα θεμέλια και στα δάπεδα του ισογείου.
  • Αφαιρείτε ξερά και νεκρά κλαδιά από δέντρα και κληματαριές κοντά στο σπίτι.
  • Ελέγχετε κάθε λίγα χρόνια υπόγεια, κάσες και ξύλινα στοιχεία, ιδίως σε παλιά σπίτια και σε εξοχικά που μένουν κλειστά.

Πότε χρειάζεται επαγγελματίας

Οι τερμίτες δεν είναι πρόβλημα για αντιμετώπιση από τον ιδιοκτήτη. Αν δείτε σμήνος φτερωτών μέσα στο σπίτι, λασπωμένους διαδρόμους, κούφιο ξύλο ή σωρούς από μικρά σβολάκια, χρειάζεται επιθεώρηση από επαγγελματία πριν από οποιαδήποτε επέμβαση. Αν σκοτώσετε μόνο τα ορατά έντομα, η αποικία δεν επηρεάζεται και ο εντοπισμός της γίνεται πιο δύσκολος.

Πώς δουλεύουμε

Ξεκινάμε με λεπτομερή επιθεώρηση του κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου: θεμέλια, υπόγεια, κάσες, πατώματα, στέγη, δέντρα και ξύλα στον κήπο. Αναγνωρίζουμε αν πρόκειται για υπόγειους τερμίτες ή για τερμίτη του ξηρού ξύλου, γιατί η αντιμετώπιση διαφέρει, και χαρτογραφούμε τα σημεία δραστηριότητας και τις πηγές υγρασίας. Η επέμβαση γίνεται στοχευμένα, όπου ζουν και κινούνται οι τερμίτες, και μπορεί να περιλαμβάνει δολωματικούς σταθμούς ή στοχευμένο ψεκασμό σε επιλεγμένα σημεία. Ακολουθεί παρακολούθηση των σταθμών και επανέλεγχος, γιατί η αποικία αντιδρά σε βάθος χρόνου.

Χρειάζεστε βοήθεια;

Ο γεωπόνος μας βλέπει τον χώρο, εντοπίζει την εστία και σας λέει τι χρειάζεται.

  • Δωρεάν αυτοψία στη Θεσσαλονίκη
  • Κατοικία από 30€ · επιχείρηση από 40€
  • Σε επείγον στη Θεσσαλονίκη ερχόμαστε σε λιγότερο από 5 ώρες
  • Υπεύθυνος γεωπόνος, άδεια ΥπΑΑΤ #8191
📞 697 973 8767Τερμίτες στο σπίτι; Απεντόμωση στη Θεσσαλονίκη από 30€ →

Ζητήστε δωρεάν αυτοψία

Τα στοιχεία χρησιμοποιούνται μόνο για να σας απαντήσουμε. · Πολιτική Απορρήτου

Συχνές ερωτήσεις

Υπάρχουν τερμίτες στη Θεσσαλονίκη;

Ναι. Στη Βόρεια Ελλάδα αναφέρονται υπόγειοι τερμίτες, με γενετικά επιβεβαιωμένους πληθυσμούς στη Χαλκιδική, και ο κιτρινολαίμης τερμίτης του ξηρού ξύλου, που βρίσκεται σε δέντρα σε όλη τη χώρα. Το ακριβές είδος υπόγειου τερμίτη στην πόλη της Θεσσαλονίκης δεν έχει τεκμηριωθεί δημόσια με βεβαιότητα, αλλά τα σημάδια και η αντιμετώπιση είναι τα ίδια.

Πώς ξεχωρίζω φτερωτούς τερμίτες από φτερωτά μυρμήγκια;

Οι τερμίτες έχουν φαρδιά μέση, ίσιες κεραίες και τέσσερα φτερά ίδιου μεγέθους που πέφτουν εύκολα. Τα μυρμήγκια έχουν στενή μέση, κεραίες σπασμένες σε γωνία και μπροστινά φτερά μεγαλύτερα από τα πίσω. Αν δεν είστε σίγουροι, φωτογραφίστε από κοντά ή κρατήστε μερικά δείγματα σε ένα βαζάκι.

Κινδυνεύει ένα σπίτι από μπετόν από τερμίτες;

Ο σκελετός από μπετόν δεν τρώγεται, αλλά οι υπόγειοι τερμίτες περνούν από ρωγμές και αρμούς και φτάνουν σε ξύλινες κάσες, πατώματα, ντουλάπια, έπιπλα και αρχεία με χαρτί. Σε παλιά σπίτια με ξύλινα πατώματα και στέγες ο κίνδυνος για τα ξύλινα στοιχεία είναι μεγαλύτερος.

Τι σημαίνει αν βρω φτερωτούς τερμίτες στον κήπο;

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το σπίτι είναι προσβεβλημένο, γιατί η αποικία μπορεί να βρίσκεται σε κούτσουρο, ρίζα ή θαμμένο ξύλο. Αν όμως βγαίνουν μέσα από το σπίτι ή κοντά στα θεμέλια, χρειάζεται επιθεώρηση.

Είναι επικίνδυνοι οι τερμίτες για την υγεία;

Οι τερμίτες δεν τσιμπούν τους ανθρώπους και δεν είναι γνωστό ότι μεταδίδουν ασθένειες. Το πρόβλημα που προκαλούν αφορά τα ξύλινα υλικά και, σε δέντρα πόλεων, τον κίνδυνο να σπάσουν κλαδιά ή κορμοί που έχουν κουφαθεί.

Επιστημονικός έλεγχος: Αθανάσιος Φωτίου, γεωπόνος, άδεια ΥπΑΑΤ #8191. .

Πηγές