Απολύμανση σε Σχολεία: 7 Σημεία πριν το Κουδούνι

Λίγες ημέρες πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι, κάθε σχολική μονάδα περνάει από την ίδια διαδικασία: γενικός καθαρισμός, απολύμανση των χώρων και αντιμετώπιση των παρασίτων που εγκαταστάθηκαν όσο τα κτίρια ήταν κλειστά. Η απολύμανση χώρων στη Θεσσαλονίκη, όταν αφορά σχολικό κτίριο, έχει δικούς της κανόνες, γιατί ο χώρος φιλοξενεί παιδιά, διαθέτει κυλικείο και ελέγχεται από την υγειονομική υπηρεσία. Παρακάτω θα δείτε τι ζητά πραγματικά ο νόμος, ποια είναι τα επτά σημεία που συγκεντρώνουν σχεδόν όλα τα ευρήματα και ποια έγγραφα πρέπει να μείνουν στον φάκελο της διεύθυνσης μετά την εφαρμογή.

📞 Άμεση εξυπηρέτηση: 6979738767

Απολύμανση σε Σχολεία: Τι Ζητά ο Νόμος πριν το Κουδούνι

Ο νόμος δεν ορίζει συγκεκριμένο αριθμό εφαρμογών ανά σχολείο. Ορίζει αποτέλεσμα: οι χώροι πρέπει να είναι καθαροί και απαλλαγμένοι από επιβλαβείς οργανισμούς, και η σχολική μονάδα πρέπει να μπορεί να το τεκμηριώσει γραπτώς. Για το κυλικείο και για κάθε χώρο όπου παρασκευάζεται ή διανέμεται φαγητό, ισχύει επιπλέον η νομοθεσία τροφίμων, που απαιτεί μόνιμες διαδικασίες καταπολέμησης παρασίτων. Στην πράξη, ζητούνται τρία βασικά στοιχεία: ένα πρόγραμμα, η εφαρμογή από αδειοδοτημένο συνεργείο και ένα αρχείο με ημερομηνίες, σκευάσματα και ευρήματα.

Η ευθύνη μοιράζεται σε τρία μέρη. Η σχολική επιτροπή ή ο δήμος αναθέτει και πληρώνει τις εργασίες, η διεύθυνση τηρεί τον φάκελο της απολύμανσης και ενημερώνει τους γονείς όπου χρειάζεται, ο εφαρμοστής υπογράφει την έκθεση και αναλαμβάνει την ευθύνη της εφαρμογής. Όταν λείπει ένα από τα τρία, ο έλεγχος βρίσκει το κενό αμέσως. Συνήθως λείπει το αρχείο: η εργασία πραγματοποιήθηκε, αλλά κανείς δεν ζήτησε γραπτή έκθεση με τα σημεία, τα σκευάσματα και τις δόσεις.

Υπάρχει και μια πρακτική παράμετρος που αγνοείται. Τα σχολικά κτίρια μένουν κλειστά για εβδομάδες με υψηλές θερμοκρασίες και στεγνά σιφώνια. Αυτό είναι ό,τι χειρότερο για τον χώρο και ό,τι καλύτερο για τα παράσιτα: τα φράγματα νερού εξατμίζονται και η αποχέτευση γίνεται ανοιχτός δρόμος. Γι’ αυτό η σωστή σειρά είναι πρώτα ο καθαρισμός, μετά η απολύμανση των επιφανειών και τελευταία η στοχευμένη απεντόμωση και μυοκτονία· όλες οι εργασίες ολοκληρώνονται τουλάχιστον δύο ημέρες πριν από την είσοδο των μαθητών.

Τα 7 Σημεία που Ελέγχονται σε Κάθε Σχολική Μονάδα

Σε ένα σχολείο τα ευρήματα δεν είναι τυχαία κατανεμημένα. Επτά σημεία συγκεντρώνουν σχεδόν όλα όσα εντοπίζει μια αυτοψία, και σε αυτά κρίνεται αν η απολύμανση και η απεντόμωση πραγματοποιήθηκαν σωστά ή απλώς έγιναν. Τα υπόλοιπα τετραγωνικά, στη συντριπτική τους πλειονότητα, δεν κρύβουν τίποτα.

1. Το κυλικείο και ο χώρος παρασκευής

Είναι ο μοναδικός χώρος του σχολείου που θεωρείται επιχείρηση τροφίμων και ελέγχεται με τα ίδια κριτήρια όπως μια καφετέρια. Ζέστη, νερό, ψίχουλα και εξοπλισμός με κενά: τα ίδια σημεία που κρύβουν έντομα σε κάθε επαγγελματική κουζίνα υπάρχουν και εδώ, σε μικρότερη κλίμακα. Ελέγχονται το πίσω μέρος του ψυγείου, η βάση του πάγκου, τα ράφια αποθήκευσης και ο κάδος. Η απολύμανση σε αυτόν τον χώρο γίνεται πάντα μετά τον καθαρισμό και ποτέ πάνω σε λιπαρή επιφάνεια.

2. Οι αποθήκες και τα υπόγεια

Χαρτόκουτα με βιβλία, παλιά θρανία, αθλητικός εξοπλισμός και υλικά καθαριότητας στοιβαγμένα στο δάπεδο δημιουργούν ακριβώς τις συνθήκες που χρειάζονται τα τρωκτικά: σκοτάδι, ησυχία και υλικό για φωλιά. Πριν από κάθε απολύμανση, οι αποθήκες αδειάζουν από τα άχρηστα χαρτόκουτα, αλλιώς η εργασία γίνεται γύρω από το πρόβλημα. Το εύρημα εδώ σπάνια είναι το ίδιο το ζώο· είναι τα περιττώματα και τα σημάδια ροκανίσματος σε χαρτί και καλώδια.

3. Οι τουαλέτες και τα σιφώνια δαπέδου

Μετά από εβδομάδες χωρίς χρήση, το νερό στα σιφώνια εξατμίζεται και το φράγμα που εμποδίζει τα έντομα να ανέβουν από την αποχέτευση παύει να υπάρχει. Είναι ο πρώτος δρόμος για κατσαρίδες σε ισόγειους χώρους. Ο έλεγχος περιλαμβάνει γέμισμα των σιφωνιών, έλεγχο για σπασμένες σχάρες και σφράγιση των διελεύσεων των σωληνώσεων.

4. Η αυλή, τα παρτέρια και τα φρεάτια

Στάσιμο νερό σε ζαρντινιέρες, βουλωμένες υδρορροές και ακάλυπτα φρεάτια είναι εστίες αναπαραγωγής για κουνούπια, ενώ οι φωλιές σφηκών σε μάρκιζες και σε κουφώματα εμφανίζονται ακριβώς αυτή την εποχή. Στην αυλή δεν χρειάζεται γενικευμένη εφαρμογή: χρειάζεται αφαίρεση των εστιών και στοχευμένη επέμβαση εκεί όπου υπάρχει ενεργή φωλιά.

5. Το γυμναστήριο και τα αποδυτήρια

Υγρασία, ιδρώτας και κλειστά ερμάρια συνθέτουν έναν χώρο όπου η υγιεινή των επιφανειών μετράει περισσότερο από οπουδήποτε αλλού. Εδώ η απολύμανση αφορά πάγκους, ερμάρια, στρώματα και κοινόχρηστο εξοπλισμό, με σκευάσματα που δεν αφήνουν υπολείμματα σε επιφάνειες που αγγίζει το δέρμα. Η απολύμανση των αποδυτηρίων επαναλαμβάνεται και μέσα στη χρονιά, γιατί ο χώρος λερώνεται ξανά μέσα σε λίγες εβδομάδες.

6. Οι αίθουσες, τα θρανία και τα κοινόχρηστα αντικείμενα

Στις αίθουσες το ζητούμενο δεν είναι τα έντομα αλλά οι επιφάνειες συχνής επαφής: θρανία, χερούλια, διακόπτες, κουπαστές και κοινόχρηστα υλικά. Η ψείρα της κεφαλής, που επανέρχεται κάθε Σεπτέμβριο, δεν αντιμετωπίζεται με ψεκασμό των αιθουσών — μεταδίδεται με άμεση επαφή και χρειάζεται ενημέρωση των γονέων και τακτικό έλεγχο, όχι χημική εφαρμογή.

7. Οι αποθήκες βιβλίων και το αρχείο

Το χαρτί σε κλειστό, ζεστό χώρο τραβά ψαλίδες, ψείρες του χαρτιού και σκόρο, ενώ τα χαρτοκιβώτια δίνουν στα έντομα ακριβώς τα στενά κενά που προτιμούν. Η λύση δεν είναι χημική: ανύψωση από το δάπεδο, απόσταση από τον τοίχο, απομάκρυνση των παλιών χαρτοκιβωτίων και έλεγχος υγρασίας.

Απολύμανση, Απεντόμωση και Μυοκτονία: τι Διαφέρει στο Σχολείο

Οι τρεις εργασίες μπερδεύονται συχνά και χρεώνονται σαν μία. Δεν είναι το ίδιο πράγμα, δεν χρησιμοποιούν τα ίδια υλικά και δεν έχουν τον ίδιο στόχο. Σε μια σχολική μονάδα χρειάζονται και οι τρεις, αλλά σε διαφορετική έκταση και συχνότητα.

• Απολύμανση: καταστροφή μικροοργανισμών σε επιφάνειες και εξοπλισμό. Αφορά αίθουσες, τουαλέτες, αποδυτήρια και κυλικείο, γίνεται μετά τον καθαρισμό και δεν έχει νόημα πάνω σε λερωμένη επιφάνεια.
• Απεντόμωση: στοχευμένη αντιμετώπιση εντόμων στα σημεία όπου φωλιάζουν — σιφώνια, αρμοί, εξοπλισμός κυλικείου, φωλιές σφηκών στην αυλή. Δεν είναι γενικευμένος ψεκασμός των αιθουσών.
• Μυοκτονία: δολωματικοί σταθμοί με κλειδί ασφαλείας στην περίμετρο και στις αποθήκες, ποτέ σε χώρους όπου έχουν πρόσβαση παιδιά, με αριθμημένα σημεία πάνω σε κάτοψη. Οι κανόνες είναι οι ίδιοι που ισχύουν για κάθε μυοκτονία σε επαγγελματικό χώρο.

Η απολύμανση σε σχολικά περιβάλλοντα, όταν σχεδιάζεται σωστά, ξεχωρίζει καθαρά αυτές τις τρεις εργασίες και ορίζει για καθεμία δικό της χώρο, δικό της υλικό και δική της συχνότητα. Ο διαχωρισμός έχει και οικονομική σημασία. Ένα σχολείο δεν χρειάζεται τέσσερις γενικές εφαρμογές τον χρόνο σε όλα τα τετραγωνικά. Χρειάζεται μία πλήρη εργασία πριν από την έναρξη, τακτική παρακολούθηση των δολωματικών σταθμών και στοχευμένες επεμβάσεις όποτε προκύψει εύρημα. Ό,τι πληρώνεται πέρα από αυτό είναι συνήθως χαμένο.

«Σε σχολικές μονάδες που μας καλούν τον Σεπτέμβριο, το εύρημα είναι σχεδόν πάντα το ίδιο: κάποιος ψέκασε γενικά τις αίθουσες τον Αύγουστο και κανείς δεν άνοιξε το κυλικείο ούτε γέμισε τα σιφώνια. Η εργασία σε σχολικό κτίριο δεν είναι πόσα τετραγωνικά καλύφθηκαν, αλλά αν άνοιξαν τα επτά σημεία που κρύβουν το πρόβλημα και αν έμεινε γραπτό αρχείο για τη διεύθυνση.»

Τι Παίρνει Γραπτώς η Διεύθυνση μετά την Εφαρμογή

Όποια εργασία δεν τεκμηριώνεται, για τον έλεγχο δεν έγινε ποτέ. Μετά από κάθε εφαρμογή η σχολική μονάδα πρέπει να κρατά έναν φάκελο με συγκεκριμένα έγγραφα, τα ίδια που ζητούνται και σε κάθε υγειονομικό έλεγχο σε χώρο εστίασης.

• Πιστοποιητικό εργασιών με ημερομηνία, χώρους και υπογραφή του υπεύθυνου επιστήμονα.
• Έκθεση επίσκεψης με τα ευρήματα και τις διορθωτικές ενέργειες που προτάθηκαν.
• Δελτία δεδομένων ασφαλείας και άδειες κυκλοφορίας των σκευασμάτων που χρησιμοποιήθηκαν.
• Κάτοψη με αριθμημένα τα σημεία των δολωματικών σταθμών και των παγίδων.
• Άδεια του συνεργείου και στοιχεία του επιβλέποντος γεωπόνου ή χημικού.
• Ημερομηνία επανελέγχου, ώστε να φαίνεται ότι υπάρχει πρόγραμμα και όχι μεμονωμένη επίσκεψη.

Ένα σημείο που ξεχνιέται: η απολύμανση των επιφανειών γίνεται και κατά τη διάρκεια της χρονιάς από το προσωπικό καθαριότητας, όχι μόνο από το εξωτερικό συνεργείο. Γι’ αυτό αξίζει η εταιρεία που αναλαμβάνει την εργασία να αφήνει και μια σελίδα οδηγιών: ποιο διάλυμα, σε ποια αραίωση, σε ποιες επιφάνειες και κάθε πότε. Η καθημερινή πρακτική κρατά το αποτέλεσμα, όχι η μία εφαρμογή του Σεπτεμβρίου.

Πρόγραμμα, Συχνότητα και Κόστος για μια Σχολική Μονάδα

Το ρεαλιστικό πρόγραμμα για ένα σχολείο έχει τρεις σταθερές στιγμές μέσα στη χρονιά: πλήρης εργασία πριν από την έναρξη τον Σεπτέμβριο, επανέλεγχος στις γιορτές των Χριστουγέννων, όταν το κτίριο μένει κλειστό, και μία ακόμη επίσκεψη την άνοιξη, όταν ξυπνούν έντομα και σφήκες. Ανάμεσά τους, έλεγχος των δολωματικών σταθμών ανά δύο έως τρεις μήνες και άμεση επέμβαση όποτε αναφερθεί εύρημα.

Το κόστος καθορίζεται από τα τετραγωνικά, τον αριθμό των κτιρίων, την ύπαρξη κυλικείου και το ιστορικό του χώρου — τα ίδια κριτήρια που αναλύονται στο άρθρο για το κόστος απεντόμωσης σε επιχείρηση. Οι βασικές τιμές για απολύμανση, απεντόμωση και μυοκτονία υπάρχουν στον τιμοκατάλογο και η αυτοψία γίνεται χωρίς χρέωση. Για παιδικούς σταθμούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς ισχύουν αυστηρότεροι κανόνες στα σκευάσματα, όπως περιγράφεται και στον οδηγό για την απολύμανση σε χώρο παιδότοπου.

Η απολύμανση σε σχολικά περιβάλλοντα, τελικά, δεν κρίνεται από τα τετραγωνικά που ψεκάστηκαν ούτε από το πόσο έντονη ήταν η μυρωδιά την πρώτη ημέρα. Κρίνεται από τρία πράγματα: αν ελέγχθηκαν τα επτά σημεία, αν τηρήθηκε ο χρόνος επανεισόδου πριν μπουν τα παιδιά και αν έμεινε φάκελος που το αποδεικνύει. Μια αυτοψία δείχνει σε μία ώρα ποια από αυτά λείπουν.