ISO 9001 HACCP CEPA

Κατσαρίδες σε Επαγγελματική Κουζίνα: 7 Εστίες Μόλυνσης


κατσαρίδες σε επαγγελματική κουζίνα — ανοξείδωτος πάγκος και εξοπλισμός σε κουζίνα εστιατορίου στη Θεσσαλονίκη, σημεία όπου κρύβονται τα έντομα

Όταν βρεθούν κατσαρίδες σε επαγγελματική κουζίνα, ούτε το σφουγγάρισμα του βραδιού ούτε το πιστοποιητικό απεντόμωσης στον τοίχο αρκούν από μόνα τους. Το πρόβλημα σχεδόν ποτέ δεν είναι εκεί που το ψάχνει ο ιδιοκτήτης: βρίσκεται στα επτά ζεστά κενά που κανένα συνεργείο καθαριότητας δεν ανοίγει — το μοτέρ του ψυγείου, η βάση της λάντζας, τα χαρτοκιβώτια της παραλαβής. Παρακάτω θα δείτε ένα προς ένα αυτά τα επτά σημεία, τι σημαίνει το εύρημα για τον υγειονομικό έλεγχο και τι πρέπει να κάνει ένα πρόγραμμα ώστε να μη γυρίσει ο κύκλος σε τρεις εβδομάδες.

📞 Άμεση εξυπηρέτηση: 6979738767

Κατσαρίδες σε Επαγγελματική Κουζίνα: οι 7 Εστίες που Διατηρούν το Πρόβλημα Ζωντανό

Σε έναν χώρο εστίασης, οι κατσαρίδες εντοπίζονται σε επτά σημεία: το μοτέρ και η μόνωση του ψυγείου, ο χώρος κάτω και πίσω από το πλυντήριο πιάτων, η βάση των θερμαινόμενων πάγκων και της κουζίνας, τα χαρτοκιβώτια και τα τελάρα της παραλαβής, τα σιφώνια δαπέδου, οι αρμοί σιλικόνης γύρω από πάγκους και νεροχύτες, και τα κανάλια καλωδίων του ηλεκτρικού εξοπλισμού. Και τα επτά έχουν τα ίδια τρία χαρακτηριστικά: ζέστη, υγρασία και ένα στενό κενό που δεν καθαρίζεται ποτέ ολόκληρο.

30 έως 33 °C
είναι η θερμοκρασία στην οποία αναπτύσσεται βέλτιστα η ξανθιά κατσαρίδα — ακριβώς όση έχει το πίσω μέρος ενός ψυγείου σε λειτουργία ή η βάση ενός θερμαινόμενου πάγκου, ακόμα και όταν η κουζίνα είναι κλειστή
Πηγή: Επισκόπηση βιολογίας και οικολογίας του είδους Blattella germanica

1. Το μοτέρ και η μόνωση του ψυγείου

Τον συμπιεστή του ψυγείου τον βλέπει κανείς μόνο όταν χαλάσει. Πίσω του υπάρχει ζέστη όλο το εικοσιτετράωρο, σκόνη, ψίχουλα που έχουν πέσει από τον πάγκο και υγρασία από τη συμπύκνωση. Σε παρακολούθηση με κολλητικές παγίδες μέσα σε κουζίνες, οι συλλήψεις γύρω από το ψυγείο και την εστία ξεπερνούν κατά πολύ όσες καταγράφονται σε ντουλάπια και αποθήκες. Αν το ψυγείο δεν έχει μετακινηθεί από τη θέση του εδώ και μήνες, δεν έχει ελεγχθεί η πιο πιθανή εστία για την παρουσία κατσαρίδων σε ολόκληρο τον χώρο.

2. Η γραμμή της λάντζας

Κάτω από το πλυντήριο πιάτων συγκεντρώνονται ταυτόχρονα ζεστό νερό, υπολείμματα τροφής και ένα κενό που κανείς δεν σκουπίζει επειδή δεν φαίνεται. Το ίδιο ισχύει για τον χώρο πίσω από τους ανοξείδωτους πάγκους της λάντζας, όπου τα πόδια στήριξης αφήνουν δύο-τρία εκατοστά απόσταση από τον τοίχο. Είναι το πιο σταθερό καταφύγιο που βρίσκουν οι κατσαρίδες σε ολόκληρη την κουζίνα, γιατί εκεί η υγρασία δεν στεγνώνει ποτέ.

3. Οι θερμαινόμενοι πάγκοι και η βάση της κουζίνας

Οι εντοιχισμένες μονάδες διατήρησης θερμοκρασίας, τα μπεν-μαρί και η βάση των εστιών δημιουργούν έναν θερμό διάδρομο που ενώνει τη γραμμή παραγωγής με τον χώρο σερβιρίσματος. Οι κατσαρίδες τον χρησιμοποιούν για να μετακινούνται χωρίς να περνούν ποτέ από ανοιχτή επιφάνεια. Γι’ αυτό ένα εστιατόριο μπορεί να έχει μεγάλο πληθυσμό και το προσωπικό να έχει δει μόνο δύο ή τρία έντομα συνολικά.

4. Τα χαρτοκιβώτια και τα τελάρα της παραλαβής

Η πιο συχνή αιτία που μια καθαρή κουζίνα αποκτά ξαφνικά πρόβλημα με κατσαρίδες είναι η παραλαβή. Το κυματοειδές χαρτόνι σχηματίζει ακριβώς τα στενά κενά που προτιμά η ξανθιά κατσαρίδα, κρατά υγρασία και ταξιδεύει από αποθήκη σε αποθήκη. Τα πλαστικά τελάρα πολλαπλών χρήσεων κάνουν το ίδιο. Η πρακτική λύση δεν είναι χημική: αποσυσκευασία στον προθάλαμο, απόρριψη του χαρτονιού πριν μπει στην κουζίνα, οπτικός έλεγχος στη βάση κάθε τελάρου.

5. Τα σιφώνια δαπέδου και το δίκτυο αποχέτευσης

Ένα σιφώνι που έχει στεγνώσει επειδή ο χώρος έμεινε κλειστός δύο μέρες παύει να λειτουργεί ως φράγμα. Το ίδιο ισχύει για σπασμένες σχάρες και για σωληνώσεις που περνούν από τοίχο χωρίς σφράγιση. Σε πολυώροφα κτίρια της Θεσσαλονίκης, όπου η κουζίνα του ισογείου μοιράζεται κατακόρυφη στήλη αποχέτευσης με τα διαμερίσματα, η αποχέτευση αποτελεί τον βασικό δρόμο από τον οποίο οι κατσαρίδες μετακινούνται από κατάστημα σε κατάστημα.

6. Οι αρμοί σιλικόνης σε πάγκους και νεροχύτες

Η σιλικόνη που έχει σκάσει ή ξεκολλήσει σε μια γωνία πάγκου μπορεί να φαίνεται αρχικά ως αισθητικό θέμα. Στην πράξη είναι μια σχισμή λίγων χιλιοστών, με σταθερή υγρασία και υπολείμματα τροφής, την οποία οι κατσαρίδες καταλαμβάνουν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Το αντίστοιχο ισχύει για ξεκολλημένα πλακάκια και για τα κενά γύρω από τις εντοιχισμένες μονάδες. Η σφράγιση αυτών των σημείων αλλάζει το αποτέλεσμα περισσότερο από οποιοδήποτε επιπλέον σκεύασμα.

7. Τα κανάλια καλωδίων και ο ηλεκτρικός εξοπλισμός

Το εσωτερικό μιας μηχανής καφέ, ενός φούρνου μικροκυμάτων ή ενός ηλεκτρικού πίνακα προσφέρει ό,τι ακριβώς χρειάζεται ένα έντομο: μόνιμη ζέστη, απόλυτο σκοτάδι και καμία υγρή καθαριότητα. Είναι επίσης το πιο δύσκολο σημείο για εφαρμογή, γιατί απαιτεί αποσυναρμολόγηση και υλικά που δεν στάζουν πάνω σε ηλεκτρικά μέρη. Όταν οι κατσαρίδες εμφανίζονται «από το πουθενά», εκεί βρίσκεται συνήθως η εξήγηση.

1,59 χιλιοστά
είναι το πλάτος κενού που προτίμησαν τα νεαρά έντομα ηλικίας μίας και δύο εβδομάδων σε δοκιμές επιλογής καταφυγίου, σε ποσοστό 74% και 68% αντίστοιχα· μια σχισμή σιλικόνης ή ένας αρμός πάγκου αυτού του πάχους αρκεί για να στεγάσει πληθυσμό
Πηγή: Μελέτη προτίμησης πλάτους καταφυγίου για την ξανθιά κατσαρίδα

Είδα μία κατσαρίδα το πρωί. Σημαίνει αυτό ότι έχω σοβαρό πρόβλημα;

Πιθανότατα ναι. Οι κατσαρίδες είναι νυκτόβιες και παραμένουν κρυμμένες στα κενά όσο υπάρχει χώρος και τροφή εκεί. Η εμφάνιση ενός εντόμου σε ώρα λειτουργίας, με φως αναμμένο, σημαίνει συνήθως ότι η εστία έχει γεμίσει και ότι κάποιες αναγκάζονται να βγουν και να ψάξουν αλλού. Το σωστό επόμενο βήμα δεν είναι σπρέι αλλά τοποθέτηση παγίδων για επτά ημέρες, ώστε να φανεί πού συγκεντρώνονται.

Ανοξείδωτος εξοπλισμός και κενά πίσω από πάγκους σε κουζίνα εστιατορίου — τυπικές εστίες όπου κρύβονται κατσαρίδες σε επαγγελματική κουζίνα, Θεσσαλονίκη

Έχετε δει κατσαρίδες στην κουζίνα και δεν ξέρετε από πού ξεκινούν;

Κλείστε δωρεάν αυτοψία: εντοπίζουμε τις ενεργές εστίες πριν το δει πελάτης ή επιθεωρητής.

📞 Καλέστε 6979738767

Γιατί η Ξανθιά Κατσαρίδα Επιβιώνει σε Επαγγελματική Κουζίνα που Καθαρίζεται Κάθε Μέρα

Δεν είναι όλες οι κατσαρίδες ίδιες. Το είδος που συναντάται σχεδόν πάντα σε χώρους εστίασης είναι η Blattella germanica, η ξανθιά κατσαρίδα. Είναι μικρή, ανοιχτόχρωμη, με δύο σκούρες γραμμές στο θωρακικό της τμήμα, και δεν χρειάζεται καθόλου βρωμιά για να επιβιώσει — της αρκεί λίγη υγρασία και ελάχιστη τροφή. Αυτό εξηγεί γιατί μια αψεγάδιαστη κουζίνα μπορεί να έχει κατσαρίδες, ενώ μια παλιά αποθήκη δίπλα της να μην έχει καμία.

30 έως 48 αυγά
περιέχει κάθε ωοθήκη της ξανθιάς κατσαρίδας, και μία θηλυκή παράγει τέσσερις έως οκτώ ωοθήκες στη ζωή της· η εκκόλαψη γίνεται περίπου 28 ημέρες μετά τον σχηματισμό της
Πηγή: Ενημερωτικό δελτίο για τη βιολογία και τον κύκλο ζωής της ξανθιάς κατσαρίδας

Η αριθμητική είναι αμείλικτη. Μια θηλυκή που μπήκε τον Μάρτιο μέσα σε ένα χαρτοκιβώτιο μπορεί να έχει δώσει τρεις γενιές μέχρι τον Ιούλιο. Και επειδή η θηλυκή κουβαλά την ωοθήκη πάνω της σχεδόν μέχρι την εκκόλαψη, τα αυγά δεν εκτίθενται ποτέ σε ό,τι ψεκάστηκε στις επιφάνειες. Αυτός είναι ο λόγος που οι κατσαρίδες εξαφανίζονται για δέκα μέρες και μετά ο χώρος επανέρχεται στα ίδια.

«Σε επαγγελματικές κουζίνες που μας καλούν για αντιμετώπιση προβλημάτων με κατσαρίδες αφού έχουν δοκιμάσει δύο και τρεις εφαρμογές, το εύρημα είναι σχεδόν πάντα το ίδιο: το σκεύασμα μπήκε στις επιφάνειες και όχι μέσα στα κενά. Την πρώτη φορά που θα μετακινήσουμε το ψυγείο, βρίσκουμε αυτό που ψάχναμε. Χωρίς αποσυναρμολόγηση εξοπλισμού και σφράγιση των αρμών, καμία επανάληψη δεν αλλάζει το αποτέλεσμα.»


Αθανάσιος Φωτίου,
Γεωπόνος ΥπΑΑΤ #8191, ιδρυτής της GREENSHIELD

Υπάρχει και δεύτερος λόγος αποτυχίας, λιγότερο γνωστός. Κάποιες κατσαρίδες έχουν αναπτύξει αποστροφή προς τη γλυκόζη: η γεύση της αλλάζει γι’ αυτές από γλυκιά σε πικρή, με αποτέλεσμα να αποφεύγουν τα δολώματα που τη χρησιμοποιούν ως ελκυστικό για την αντιμετώπιση κατσαρίδων. Σε εργαστηριακές δοκιμές, πληθυσμοί με αυτή τη συμπεριφορά απέρριψαν τζελ με abamectin και fipronil που λειτουργούσαν κανονικά σε ευαίσθητους πληθυσμούς. Πρακτικά σημαίνει ότι η χρήση του ίδιου προϊόντος επί χρόνια σε έναν χώρο επιλέγει τα έντομα που το αποφεύγουν.

Η απάντηση σε αυτό είναι διαχειριστική, όχι εμπορική: εναλλαγή δραστικών ουσιών ανά κύκλο, συνδυασμός δολώματος με ρυθμιστή ανάπτυξης εντόμων που εμποδίζει τα νεαρά έντομα να φτάσουν σε αναπαραγωγική ωριμότητα, και μέτρηση του αποτελέσματος με παγίδες αντί για εκτίμηση με το μάτι. Είναι η λογική της ολοκληρωμένης διαχείρισης παρασίτων (IPM) που περιγράφει και το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 16636 για τις υπηρεσίες διαχείρισης παρασίτων.

Υγειονομικό Ρίσκο: Τι Σημαίνει Αν ο Έλεγχος Βρει Κατσαρίδες

Οι ζωντανές κατσαρίδες σε χώρο παρασκευής τροφίμων αποτελούν μη συμμόρφωση με τον Κανονισμό (ΕΚ) 852/2004, ο οποίος απαιτεί από κάθε επιχείρηση τροφίμων επαρκείς διαδικασίες για την καταπολέμηση επιβλαβών οργανισμών, όπως οι κατσαρίδες σε επαγγελματική κουζίνα. Δεν είναι θέμα εικόνας ούτε αισθητικής: είναι εύρημα που καταγράφεται, απαιτεί τεκμηρίωση διορθωτικής ενέργειας και μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση κυρώσεων αν επαναληφθεί.

πάνω από 89%
των βακτηριακών στελεχών που απομονώθηκαν από κατσαρίδες σε χώρους μαζικής εστίασης ήταν πολυανθεκτικά σε αντιβιοτικά, ενώ το 57,1% των βακτηρίων βρέθηκε στο έντερο των εντόμων — οι κατσαρίδες μεταφέρουν μηχανικά παθογόνα από την αποχέτευση στις επιφάνειες εργασίας
Πηγή: Πολυανθεκτικά παθογόνα βακτήρια από κατσαρίδες σε χώρους μαζικής εστίασης

Η μεταφορά γίνεται μηχανικά, μέσω επαφής και μέσω των περιττωμάτων που αφήνουν οι κατσαρίδες πάνω σε σκεύη και πάγκους. Το δεύτερο, λιγότερο συζητημένο σκέλος αφορά το προσωπικό: τα αλλεργιογόνα που παράγουν οι κατσαρίδες συνδέονται με ευαισθητοποίηση και άσθμα, και σε έναν κλειστό χώρο με έντονη θερμότητα η έκθεση είναι καθημερινή.

Στα έγγραφα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η βεβαίωση. Ο επιθεωρητής κοιτάζει αν το πρόγραμμα έχει σχέδιο χώρου με σημεία παρακολούθησης, εκθέσεις επισκέψεων με ευρήματα και διορθωτικές ενέργειες, δελτία δεδομένων ασφαλείας των σκευασμάτων και άδεια του εφαρμοστή. Τι ακριβώς περιλαμβάνει αυτός ο φάκελος, το αναλύει ξεχωριστά ο οδηγός για τον φάκελο HACCP και τα έγγραφα του υγειονομικού ελέγχου.

Μπορώ να αντιμετωπίσω μόνος μου τα προβλήματα με κατσαρίδες σε επαγγελματική κουζίνα με δολώματα από το εμπόριο;

Σε ένα σπίτι, ενδεχομένως. Σε χώρο εστίασης, όχι — για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι νομικός: η επιχείρηση οφείλει να τεκμηριώνει τη διαδικασία με στοιχεία αδειοδοτημένου εφαρμοστή, και ένα δολωματικό τζελ από το ράφι δεν παράγει τέτοιο αρχείο. Ο δεύτερος είναι πρακτικός: τα σκευάσματα λιανικής για την αντιμετώπιση κατσαρίδων σε επαγγελματική κουζίνα χρησιμοποιούν συχνά τις ίδιες δραστικές ουσίες με αυτές που έχει ήδη «συνηθίσει» ο πληθυσμός του χώρου, οπότε το αποτέλεσμα είναι προσωρινό.

Πρόγραμμα για την Αντιμετώπιση Κατσαρίδων σε Επαγγελματική Κουζίνα: τι Πρέπει να Περιλαμβάνει

Ένα πρόγραμμα που δουλεύει ξεκινά με χαρτογράφηση, όχι με εφαρμογή. Την πρώτη επίσκεψη τοποθετούνται παγίδες σε αριθμημένα σημεία και για μία εβδομάδα δεν γίνεται τίποτα άλλο. Οι μετρήσεις δείχνουν πού βρίσκεται πραγματικά η εστία, πόσο μεγάλη είναι και προς ποια κατεύθυνση επεκτείνεται. Χωρίς αυτό το βήμα, η εφαρμογή γίνεται εκεί όπου είδε κάποιος κατσαρίδες — που σπάνια είναι το ίδιο σημείο.

Ακολουθεί η στοχευμένη εφαρμογή μέσα στα κενά, με αποσυναρμολόγηση όπου χρειάζεται, και ταυτόχρονα η δομική παρέμβαση: σφράγιση αρμών, αποκατάσταση σιλικόνης, σχάρες στα σιφώνια, διόρθωση διελεύσεων σωληνώσεων. Τρίτο σκέλος είναι η αλλαγή πρακτικών στην παραλαβή και στη διαχείριση απορριμμάτων. Το τέταρτο είναι η επανάληψη της μέτρησης μετά από δεκαπέντε ημέρες, ώστε να φανεί αν ο πληθυσμός πράγματι υποχώρησε.

Ως προς τη συχνότητα, μια κουζίνα με καθημερινή παρασκευή χρειάζεται τακτικές επισκέψεις ανά ένα έως τρεις μήνες και γραπτή έκθεση σε κάθε μία. Το τι επηρεάζει το κόστος ενός τέτοιου προγράμματος — τετραγωνικά, ιστορικό, γειτνίαση με άλλα καταστήματα — αναλύεται στο άρθρο για το κόστος απεντόμωσης επιχείρησης. Σε συγκροτήματα καταστημάτων στη Θεσσαλονίκη ισχύει και κάτι ακόμη: αν ο διπλανός χώρος δεν κάνει τίποτα, το πρόβλημα επανέρχεται μέσα από τους κοινόχρηστους αγωγούς, όσο σωστά κι αν δουλέψει η δική σας κουζίνα.

Το συμπέρασμα για κάθε επιχείρηση εστίασης είναι πρακτικό: οι κατσαρίδες δεν μπαίνουν επειδή ο χώρος είναι βρώμικος, αλλά επειδή κάπου υπάρχει ζέστη, υγρασία και ένα κενό λίγων χιλιοστών που δεν άνοιξε ποτέ κανείς. Όσο αυτά τα επτά σημεία μένουν εκτός προγράμματος, κάθε εφαρμογή αγοράζει λίγες εβδομάδες. Μια αυτοψία δείχνει σε μία ώρα ποια από αυτά είναι ενεργά στον δικό σας χώρο.

Αθανάσιος Φωτίου — Γεωπόνος, ΥπΑΑΤ #8191

Πιστοποιημένος γεωπόνος και ιδρυτής της GREENSHIELD στη Θεσσαλονίκη. Σχεδιάζει προγράμματα ολοκληρωμένης διαχείρισης παρασίτων (IPM) για εστιατόρια, ξενοδοχεία και μονάδες μαζικής εστίασης, με πλήρη τεκμηρίωση για τον υγειονομικό έλεγχο.

Θέλετε να δείτε πού κρύβονται οι κατσαρίδες στην κουζίνα σας;

Χαρτογραφούμε τις ενεργές εστίες, σχεδιάζουμε πρόγραμμα με μετρήσιμο αποτέλεσμα και παραδίδουμε πλήρη φάκελο τεκμηρίωσης. Δωρεάν Αυτοψία σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική και Πιερία.

Κλείστε Δωρεάν Αυτοψία

ή καλέστε στο 6979738767

Έχετε πρόβλημα με παράσιτα;

Επικοινωνήστε μαζί μας για δωρεάν αξιολόγηση

Ζητήστε Δωρεάν Αξιολόγηση
Scroll to Top