- Μην πλησιάζετε και μη χτυπάτε μια φωλιά· οι κραδασμοί κοντά στην είσοδο προκαλούν αντίδραση της αποικίας.
- Μην κλείνετε τα ανοίγματα όσο η φωλιά είναι ενεργή, γιατί οι σφήκες μπορεί να βρουν δρόμο προς το εσωτερικό του σπιτιού.
- Κρατάτε κλειστές τις σίτες τα βράδια με αναμμένα φώτα και αποφεύγετε δυνατά φώτα δίπλα σε ανοιχτές πόρτες.
Αναγνώριση
- Πολύ μεγάλη σφήκα: εργάτριες περίπου 25 mm και βασίλισσες έως 35 mm.
- Κεφάλι κοκκινοκίτρινο και θώρακας κοκκινωπός-καφέ, χωρίς το καθαρό κιτρινόμαυρο μοτίβο των μικρότερων σφηκών.
- Κοιλιά καφέ στο μπροστινό μέρος και κυρίως κίτρινη προς το πίσω, με καφέ σημάδια σε σχήμα σταγόνας.
- Πετά και τη νύχτα, μαζεύεται σε λάμπες βεράντας και χτυπά στα τζάμια μετά το σκοτάδι.
- Φωλιά από καφετί χαρτί σε σκοτεινό, κλειστό χώρο, όπως κουφάλα δέντρου ή κενό τοίχου.
- Κυνηγά άλλα έντομα, όπως μύγες, ακρίδες και σφήκες, και περιστασιακά μέλισσες στην είσοδο της κυψέλης.
- Στην Ελλάδα ζει και η ανατολική σφήκα, παρόμοιου μεγέθους αλλά κυρίως καφεκόκκινη με κίτρινη ζώνη στην κοιλιά· αν δεν είστε σίγουροι, μια φωτογραφία βοηθά στην αναγνώριση.
Με τι μπερδεύεται
Κύκλος ζωής
Οι αποικίες ζουν μία μόνο χρονιά. Την άνοιξη η γονιμοποιημένη βασίλισσα βγαίνει από το καταφύγιό της και χτίζει μόνη της τα πρώτα κελιά σε σκοτεινό, προφυλαγμένο σημείο. Οι πρώτες εργάτριες αναλαμβάνουν την επέκταση της φωλιάς και το κυνήγι εντόμων για τις προνύμφες. Η φωλιά φτάνει συνήθως τα 1.500–3.000 κελιά και ο πληθυσμός κορυφώνεται γύρω στα μέσα Σεπτεμβρίου. Το φθινόπωρο γεννιούνται νέες βασίλισσες και αρσενικά· μετά το ζευγάρωμα οι βασίλισσες κρύβονται για τον χειμώνα, ενώ οι εργάτριες πεθαίνουν και η παλιά φωλιά εγκαταλείπεται. Την επόμενη άνοιξη κάθε βασίλισσα χτίζει καινούργια φωλιά.
Σημάδια ότι υπάρχει πρόβλημα
Σημειώστε όσα βλέπετε:
Εποχικότητα στη Θεσσαλονίκη
Δραστηριότητα:ελάχιστηχαμηλήμέτριααιχμή · με πράσινο περίγραμμα ο τρέχων μήνας
Οι βασίλισσες ξεχειμωνιάζουν κάτω από φλοιούς, σε κουφάλες ή σε κτίρια και ξυπνούν την άνοιξη, μερικές φορές μέσα σε σπίτια. Η αποικία κορυφώνεται τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, όταν οι κράμπρονες εμφανίζονται και τη νύχτα γύρω από τα φωτισμένα μπαλκόνια.
Οι συνθήκες στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική
Ο κράμπρονας είναι ιθαγενές είδος της Ευρώπης και χρειάζεται σκοτεινές κοιλότητες για να φωλιάσει. Γι' αυτό εμφανίζεται κυρίως εκεί όπου υπάρχουν δέντρα και παλιά κτίσματα: σε συνοικίες στις παρυφές της Θεσσαλονίκης που συνορεύουν με δάσος, σε κήπους με ψηλά δέντρα, και στη Χαλκιδική σε χωριά, ελαιώνες και εξοχικά δίπλα σε δάσος. Παλιά δέντρα με κουφάλες, πέτρινα σπίτια με κενά στους τοίχους, σοφίτες και αγροτικές αποθήκες προσφέρουν ιδανικά σημεία. Τα οπωροφόρα και τα μελισσοκομεία της Χαλκιδικής του δίνουν τροφή, ενώ τα φωτισμένα μπαλκόνια και οι ταβέρνες στην ύπαιθρο τον φέρνουν κοντά σε ανθρώπους τα καλοκαιρινά βράδια.
Πρόληψη: τι κάνετε μόνοι σας
- Μην πλησιάζετε και μη χτυπάτε μια φωλιά· οι κραδασμοί κοντά στην είσοδο προκαλούν αντίδραση της αποικίας.
- Μην κλείνετε τα ανοίγματα όσο η φωλιά είναι ενεργή, γιατί οι σφήκες μπορεί να βρουν δρόμο προς το εσωτερικό του σπιτιού.
- Κρατάτε κλειστές τις σίτες τα βράδια με αναμμένα φώτα και αποφεύγετε δυνατά φώτα δίπλα σε ανοιχτές πόρτες.
- Τον χειμώνα, όταν δεν υπάρχει ενεργή φωλιά, σφραγίζετε ανοίγματα σε τοίχους, μαρκίζες, καμινάδες και σοφίτες, και βάζετε σίτες σε αεραγωγούς.
- Ελέγχετε την άνοιξη σοφίτες, αποθήκες και κουφάλες δέντρων κοντά στο σπίτι για αρχικές φωλιές.
- Μαζεύετε τα πεσμένα φρούτα το φθινόπωρο.
- Σκεπάζετε γλυκά, φρούτα και ποτά όταν τρώτε έξω.
Πότε χρειάζεται επαγγελματίας
Επειδή φωλιάζει σε κλειστά, συχνά δυσπρόσιτα σημεία, όπως κουφάλες, κενά τοίχων και σοφίτες, η απομάκρυνση της φωλιάς δεν είναι δουλειά για ερασιτέχνη. Επαγγελματίας χρειάζεται όταν η φωλιά είναι μέσα ή πάνω στο σπίτι, κοντά σε πόρτες, παιδικούς χώρους ή χώρους πελατών, όταν υπάρχει άτομο με αλλεργία, ή όταν οι σφήκες μπαίνουν συχνά στο σπίτι τη νύχτα. Για σμήνος μελισσών, που είναι επικονιαστές, καλείτε μελισσοκόμο.
Πώς δουλεύουμε
Ο τεχνικός εντοπίζει πρώτα τη φωλιά, συχνά παρακολουθώντας τη διαδρομή των σφηκών το σούρουπο, και επιβεβαιώνει το είδος. Ελέγχει κουφάλες, κενά τοίχων, καμινάδες και σοφίτες, γιατί η φωλιά σπάνια φαίνεται απ' έξω. Με πλήρη προστατευτικό εξοπλισμό γίνεται στοχευμένη εφαρμογή μέσα στην είσοδο της φωλιάς, όταν οι σφήκες έχουν επιστρέψει και η δραστηριότητα είναι χαμηλή. Το άνοιγμα δεν κλείνεται πριν σβήσει η αποικία. Μετά δίνονται οδηγίες για σφράγισμα των σημείων εισόδου και γίνεται επανέλεγχος.
Χρειάζεστε βοήθεια;
Ο γεωπόνος μας βλέπει τον χώρο, εντοπίζει την εστία και σας λέει τι χρειάζεται.
- Δωρεάν αυτοψία στη Θεσσαλονίκη
- Κατοικία από 30€ · επιχείρηση από 40€
- Σε επείγον στη Θεσσαλονίκη ερχόμαστε σε λιγότερο από 5 ώρες
- Υπεύθυνος γεωπόνος, άδεια ΥπΑΑΤ #8191
Συχνές ερωτήσεις
Είναι πιο επικίνδυνος ο κράμπρονας από τις άλλες σφήκες;
Το μέγεθός του τρομάζει, αλλά το τσίμπημα πονά περίπου όσο της μέλισσας και για τους περισσότερους ανθρώπους υποχωρεί μέσα σε λίγες ώρες. Μπορεί όμως να τσιμπήσει πολλές φορές και εγχέει μεγαλύτερη ποσότητα δηλητηρίου ανά τσίμπημα. Τον μεγαλύτερο κίνδυνο έχουν όσοι είναι αλλεργικοί, που χρειάζονται επείγουσα ιατρική φροντίδα· καλέστε το ΕΚΑΒ (166) ή το 112.
Γιατί μπαίνουν μεγάλες σφήκες στο σπίτι τη νύχτα;
Ο κράμπρονας είναι από τις λίγες σφήκες που πετούν και τη νύχτα και έλκονται από το φως. Με ανοιχτά παράθυρα και αναμμένα φώτα μπαίνει εύκολα στο σπίτι. Αν συμβαίνει συχνά, είναι πιθανό να υπάρχει φωλιά σε κοντινή απόσταση, σε δέντρο ή σε κενό του κτιρίου.
Τι είναι το ξύσιμο στον φλοιό των θάμνων μου;
Το φθινόπωρο ο κράμπρονας ξύνει τον φλοιό σε κλαδάκια και κορμούς θάμνων για να πιει τον γλυκό χυμό. Όταν ο φλοιός αφαιρεθεί γύρω γύρω, το κλαδί πάνω από το σημείο μπορεί να ξεραθεί. Η ζημιά είναι συνήθως περιορισμένη, αλλά δείχνει ότι υπάρχει αποικία στην περιοχή.
Κινδυνεύουν οι μέλισσές μου από τον κράμπρονα;
Ο κράμπρονας κυνηγά πολλά είδη εντόμων και περιστασιακά πιάνει μέλισσες στην είσοδο της κυψέλης. Οι μέλισσες μπορούν να αμυνθούν, για παράδειγμα περικυκλώνοντας τον εισβολέα. Αν βλέπετε συνεχείς επιθέσεις, συζητήστε το με τον μελισσοκόμο και ψάξτε για φωλιά κοντά στο μελισσοκομείο.
Τι κάνω αν βρω φωλιά στη σοφίτα;
Μην την πειράξετε και μην κλείσετε τα ανοίγματα όσο η φωλιά είναι ενεργή, γιατί οι σφήκες μπορεί να βρουν δρόμο προς τους χώρους του σπιτιού. Κρατήστε κλειστή την πόρτα της σοφίτας και τα παιδιά μακριά. Ζητήστε επαγγελματικό έλεγχο· μετά την απομάκρυνση σφραγίζονται τα σημεία εισόδου.
