- Σκουπίζετε τακτικά με ηλεκτρική σκούπα ιστούς, σάκους αυγών και αράχνες από γωνίες, κουφώματα, πατζούρια και ταβάνια.
- Μειώστε τα έντομα που τις τρέφουν: σίτες στα παράθυρα, κλειστοί κάδοι, λιγότερα φώτα που μένουν αναμμένα τη νύχτα κοντά σε πόρτες και μπαλκόνια.
- Σφραγίστε ρωγμές και κενά γύρω από κουφώματα, σωληνώσεις και κουτιά ρολών.
Αναγνώριση
- Έχει στρογγυλή, φουσκωτή κοιλιά και σχετικά κοντά, γερά πόδια, σχήμα που θυμίζει μαύρη χήρα.
- Το είδος που μοιάζει περισσότερο με μαύρη χήρα είναι γυαλιστερό μαύρο, με μία κόκκινη, πορτοκαλί ή κιτρινωπή ταινία στο μπροστινό άκρο της κοιλιάς και μερικές φορές σειρά από ανοιχτά σημάδια στη μέση.
- Το μικρότερο είδος των σπιτιών έχει καφεκόκκινο κεφαλοθώρακα και σκούρα κοιλιά με κιτρινωπό τριγωνικό ή ζιγκ-ζαγκ σχέδιο.
- Άλλα είδη είναι ομοιόμορφα καφέ έως σχεδόν μαύρα ή μωβ-καφέ με μια λευκωπή λωρίδα μπροστά, χωρίς κόκκινες βούλες.
- Δεν έχει σειρές από κόκκινες βούλες στη ράχη, όπως η μαύρη χήρα της Μεσογείου· σε ορισμένες μαύρες χήρες όμως οι βούλες λείπουν, γι' αυτό σε αμφιβολία μην την αγγίζετε και ζητήστε αναγνώριση.
- Φτιάχνει ακανόνιστο, μπερδεμένο ιστό σε γωνίες, κουφώματα και πίσω από αντικείμενα, και κάθεται συχνά σε μια σχισμή δίπλα του.
Με τι μπερδεύεται
Κύκλος ζωής
Οι ψευδομαύρες χήρες έχουν απλή ανάπτυξη, όπως όλες οι αράχνες. Το θηλυκό τυλίγει τα αυγά του σε έναν ή περισσότερους μεταξωτούς σάκους, που φυλάει μέσα ή δίπλα στον ιστό του. Τα μικρά βγαίνουν μοιάζοντας με μικρογραφίες των ενηλίκων και μεγαλώνουν με διαδοχικές εκδύσεις. Τα θηλυκά μένουν συνήθως στο ίδιο σημείο, κοντά στον ιστό τους, και μπορεί να βρεθούν ενεργά όλο τον χρόνο, ενώ ένας σάκος αυγών του πιο συνηθισμένου μαύρου είδους έχει καταγραφεί ήδη τον Μάρτιο. Τα αρσενικά είναι μικρότερα και, όταν ενηλικιωθούν, αφήνουν τον ιστό τους για να βρουν θηλυκό, γι' αυτό είναι κυρίως αυτά που βλέπουμε να περπατούν σε τοίχους και πατώματα.
Σημάδια ότι υπάρχει πρόβλημα
Σημειώστε όσα βλέπετε:
Εποχικότητα στη Θεσσαλονίκη
Δραστηριότητα:ελάχιστηχαμηλήμέτριααιχμή · με πράσινο περίγραμμα ο τρέχων μήνας
Επειδή ζει μέσα και γύρω από τα κτίρια, η ψευδομαύρη χήρα μπορεί να βρεθεί οποιαδήποτε εποχή, ακόμη και τον χειμώνα. Στη Θεσσαλονίκη οι περισσότερες αναφορές γίνονται το καλοκαίρι, όταν κινούνται περισσότερο και οι άνθρωποι περνούν περισσότερη ώρα σε μπαλκόνια, αυλές και αποθήκες.
Οι συνθήκες στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική
Τα είδη ψευδομαύρης χήρας που περιγράφονται εδώ έχουν όλα καταγραφεί στην Ελλάδα. Το μαύρο είδος με την κόκκινη ταινία ζει σε ξερά, πετρώδη μέρη, σε σχισμές βράχων και ξερολιθιές, τοπία πολύ συνηθισμένα στην περιφέρεια της Θεσσαλονίκης και στη Χαλκιδική. Το μικρότερο είδος με το τριγωνικό σχέδιο και το καφέ είδος των σπιτιών ζουν συχνά μέσα και γύρω από κτίρια, σε υπόγεια, αποθήκες και γωνίες, αλλά και έξω, κάτω από πέτρες. Οι παλιές πολυκατοικίες με αποθήκες στο υπόγειο, τα λεβητοστάσια, τα μπαλκόνια με γλάστρες και τα κουφώματα με κενά τους δίνουν κρυψώνες και πολλά μικρά έντομα για τροφή. Πρόσφατα έχει καταγραφεί στην Ελλάδα και ένα είδος που έχει εξαπλωθεί σε πολλές χώρες της Ευρώπης με τις μεταφορές εμπορευμάτων.
Πρόληψη: τι κάνετε μόνοι σας
- Σκουπίζετε τακτικά με ηλεκτρική σκούπα ιστούς, σάκους αυγών και αράχνες από γωνίες, κουφώματα, πατζούρια και ταβάνια.
- Μειώστε τα έντομα που τις τρέφουν: σίτες στα παράθυρα, κλειστοί κάδοι, λιγότερα φώτα που μένουν αναμμένα τη νύχτα κοντά σε πόρτες και μπαλκόνια.
- Σφραγίστε ρωγμές και κενά γύρω από κουφώματα, σωληνώσεις και κουτιά ρολών.
- Αντικαταστήστε τις χάρτινες κούτες στις αποθήκες με πλαστικά κουτιά που κλείνουν καλά και μην αφήνετε πράγματα στο πάτωμα για μήνες.
- Απομακρύνετε σωρούς από ξύλα, πέτρες και υλικά από τους τοίχους του σπιτιού.
- Φοράτε γάντια όταν τακτοποιείτε αποθήκες, υπόγεια και ξερολιθιές, και τινάζετε γάντια και παπούτσια που έμειναν έξω.
- Για να βγάλετε μία αράχνη έξω, σκεπάστε τη με ένα ποτήρι και περάστε από κάτω ένα χαρτί, χωρίς να την πιάνετε με γυμνά χέρια.
Συχνά λάθη που κάνουν το πρόβλημα χειρότερο
- Πανικοβάλλεστε και ψεκάζετε όλο το σπίτι με σπρέι του εμπορίου· οι αράχνες όμως κρύβονται σε σχισμές που ο ψεκασμός στον αέρα δεν φτάνει, και το πρόβλημα επιστρέφει όσο υπάρχουν κρυψώνες και τροφή.
- Πιάνετε την αράχνη με γυμνό χέρι για να την πετάξετε έξω· έτσι την πιέζετε πάνω στο δέρμα, που είναι ο συνηθέστερος λόγος τσιμπήματος.
- Σκοτώνετε την αράχνη αλλά αφήνετε τον ιστό και τους σάκους αυγών, οπότε σε λίγες εβδομάδες εμφανίζονται νέες.
- Δεν ασχολείστε με τα έντομα που φέρνουν τα φώτα του μπαλκονιού και η υγρασία της αποθήκης· αυτά είναι η τροφή των αραχνών και ο λόγος που μένουν.
- Αγνοείτε ένα τσίμπημα που πονά όλο και περισσότερο ή συνοδεύεται από ναυτία και κακουχία, αντί να συμβουλευτείτε γιατρό.
Μύθοι και αλήθειες
Μύθος: Η μαύρη αράχνη που βρήκα στο μπαλκόνι είναι σίγουρα μαύρη χήρα.
Αλήθεια: Οι μαύρες αράχνες με στρογγυλή κοιλιά σε τοίχους, παράθυρα και αποθήκες είναι συνήθως ψευδομαύρες χήρες, που εύκολα μπερδεύονται με τη μαύρη χήρα. Η μαύρη χήρα της Μεσογείου ζει έξω, χαμηλά στο έδαφος, και συνήθως έχει σειρές από κόκκινες βούλες στη ράχη· σε αμφιβολία μην την αγγίζετε και ζητήστε αναγνώριση.
Μύθος: Η ψευδομαύρη χήρα δεν τσιμπά ποτέ τον άνθρωπο.
Αλήθεια: Τσιμπά σπάνια, συνήθως όταν πιεστεί πάνω στο δέρμα. Το τσίμπημα μπορεί να προκαλέσει πόνο, κοκκινίλα και πρήξιμο για δύο με τρεις ημέρες και μερικές φορές ναυτία ή πονοκέφαλο, δηλαδή μια ηπιότερη εικόνα από εκείνη της μαύρης χήρας.
Μύθος: Αν έχω αράχνες στο σπίτι, το σπίτι είναι βρώμικο.
Αλήθεια: Οι αράχνες μπαίνουν και μένουν εκεί που βρίσκουν κρυψώνες και μικρά έντομα για τροφή, ακόμη και σε πολύ καθαρά σπίτια. Η τακτική αφαίρεση των ιστών και η μείωση των εντόμων βοηθούν περισσότερο από τον γενικό ψεκασμό.
Πότε χρειάζεται επαγγελματίας
Αν βρίσκετε ψευδομαύρες χήρες συχνά, σε πολλά δωμάτια, σε υπνοδωμάτια παιδιών ή σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας, ή αν κάποιος έχει τσιμπηθεί, αξίζει επιθεώρηση για να βρεθούν οι κρυψώνες και τα έντομα που τις τρέφουν. Επαγγελματική βοήθεια χρειάζεται και όταν δεν είστε βέβαιοι αν πρόκειται για μαύρη χήρα.
Επιχειρήσεις, καταλύματα και πολυκατοικίες
Στις πολυκατοικίες, οι ψευδομαύρες χήρες εμφανίζονται κυρίως σε υπόγειες αποθήκες, λεβητοστάσια, κλιμακοστάσια με παράθυρα και πυλωτές, και τρομάζουν τους ενοίκους επειδή μοιάζουν με μαύρη χήρα. Στα ενοικιαζόμενα δωμάτια και στα καταλύματα της Χαλκιδικής, ιστοί σε κουφώματα, πατζούρια και βεράντες δημιουργούν παράπονα στις κριτικές, γι' αυτό χρειάζεται καθάρισμα πριν από κάθε σεζόν. Στις καφετέριες, στα αρτοποιεία και στα εστιατόρια οι αράχνες δείχνουν ότι υπάρχουν έντομα που τις τρέφουν. Ο Κανονισμός (ΕΚ) 852/2004 ζητά από τις επιχειρήσεις τροφίμων να έχουν διαδικασίες ελέγχου των επιβλαβών οργανισμών.
Πώς δουλεύουμε
Ξεκινάμε επιβεβαιώνοντας το είδος, γιατί η διάκριση από τη μαύρη χήρα αλλάζει τον βαθμό προσοχής. Επιθεωρούμε κουφώματα, μπαλκόνια, αποθήκες, υπόγεια και λεβητοστάσια για ιστούς, σάκους αυγών και σημεία όπου μαζεύονται έντομα. Αφαιρούμε με σκούπα ιστούς και σάκους όπου είναι προσβάσιμοι, προτείνουμε σφραγίσεις και αλλαγές στην αποθήκευση, και εντοπίζουμε τα έντομα που τις τρέφουν, που συχνά χρειάζονται κι αυτά αντιμετώπιση. Όπου χρειάζεται, κάνουμε στοχευμένο ψεκασμό σε σχισμές και κενά και τοποθετούμε κόλλες παρακολούθησης κατά μήκος των τοίχων. Ακολουθεί επανέλεγχος.
Χρειάζεστε βοήθεια;
Ο γεωπόνος μας βλέπει τον χώρο, εντοπίζει την εστία και σας λέει τι χρειάζεται.
- Δωρεάν αυτοψία στη Θεσσαλονίκη
- Κατοικία από 30€ · επιχείρηση από 40€
- Σε επείγον στη Θεσσαλονίκη ερχόμαστε σε λιγότερο από 5 ώρες
- Υπεύθυνος γεωπόνος, άδεια ΥπΑΑΤ #8191. Γραπτή εγγύηση 2 μηνών: αν το πρόβλημα επανεμφανιστεί, επαναλαμβάνουμε την εφαρμογή χωρίς νέα χρέωση, εφόσον τηρήθηκαν οι οδηγίες πρόληψης.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι επικίνδυνη η ψευδομαύρη χήρα;
Για τους περισσότερους ανθρώπους όχι ιδιαίτερα. Τσιμπά σπάνια, και το τσίμπημα προκαλεί συνήθως τοπικό πόνο, κοκκινίλα και πρήξιμο που υποχωρούν σε δύο με τρεις ημέρες. Περίπου σε 3 στις 10 περιπτώσεις εμφανίζονται και γενικά συμπτώματα, όπως ναυτία, εμετός, πονοκέφαλος ή κακουχία.
Πώς ξεχωρίζω την ψευδομαύρη χήρα από τη μαύρη χήρα;
Η μαύρη χήρα της Μεσογείου έχει συνήθως σειρές από κόκκινες ή πορτοκαλί βούλες στη ράχη της κοιλιάς, αν και σε ορισμένα άτομα λείπουν, και ζει έξω, σε χωράφια και πέτρες. Η ψευδομαύρη χήρα έχει συνήθως μια ταινία στο μπροστινό μέρος της κοιλιάς ή ανοιχτόχρωμα σχέδια και συναντάται συχνά σε τοίχους, κουφώματα και αποθήκες, αν και το μαύρο είδος με την κόκκινη ταινία ζει και σε ξερολιθιές. Μια καθαρή φωτογραφία από πάνω βοηθά πολύ, και σε αμφιβολία μην την αγγίζετε.
Τι κάνω αν με τσίμπησε;
Πλύνετε το σημείο με νερό και σαπούνι, βάλτε κάτι κρύο και ανυψώστε το μέλος. Αν ο πόνος αυξάνεται, αν εμφανιστούν ναυτία, εμετός, εφίδρωση ή κράμπες, ή αν τσιμπήθηκε παιδί ή ηλικιωμένος, απευθυνθείτε σε γιατρό. Για συμβουλή μπορείτε να καλέσετε το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777. Αν εμφανιστεί δυσκολία στην αναπνοή ή έντονη αδιαθεσία, καλέστε το ΕΚΑΒ (166) ή το 112.
Γιατί βλέπω ψευδομαύρες χήρες και τον χειμώνα;
Επειδή πολλά είδη ζουν μέσα σε κτίρια, σε υπόγεια, αποθήκες και γωνίες όπου η θερμοκρασία μένει ήπια. Γι' αυτό, σε αντίθεση με τη μαύρη χήρα, τα τσιμπήματά τους μπορεί να συμβούν οποιαδήποτε εποχή.
Υπάρχουν ψευδομαύρες χήρες στη Θεσσαλονίκη;
Ναι. Αρκετά είδη του γένους έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, και τα πιο συνηθισμένα ζουν σε κτίρια, ξερολιθιές και πετρώδη μέρη, περιβάλλοντα που υπάρχουν παντού στη Θεσσαλονίκη και στη Χαλκιδική. Συνήθως τις βλέπει κανείς σε γωνίες παραθύρων, μπαλκόνια και αποθήκες.
Πρέπει να τις σκοτώσω;
Δεν χρειάζεται να σκοτώσετε κάθε αράχνη που βλέπετε· τρέφονται με άλλα έντομα του σπιτιού. Αν σας ενοχλούν ή βρίσκονται σε δωμάτια παιδιών, απομακρύνετέ τες με ποτήρι και χαρτί και καθαρίστε τους ιστούς. Αν εμφανίζονται συνεχώς πολλές, χρειάζεται επιθεώρηση.
Ήρθαν με τις κούτες της μετακόμισης;
Είναι πιθανό. Οι ψευδομαύρες χήρες μεταφέρονται εύκολα μέσα σε κούτες, έπιπλα και εμπορεύματα, και ορισμένα είδη έχουν εξαπλωθεί έτσι σε πολλές χώρες. Ανοίξτε τις κούτες σε φωτεινό χώρο και τινάξτε τα αντικείμενα πριν τα τακτοποιήσετε.
Πηγές
- Fusto G. et al. (2020). Spider bites of medical significance in the Mediterranean area: misdiagnosis, clinical features and management. J Venom Anim Toxins Incl Trop Dis 26: e20190100 (PMC)
- Steatoda paykulliana – Spiders of Europe (araneae), Natural History Museum Bern
- Steatoda grossa – Spiders of Europe (araneae), Natural History Museum Bern
- Steatoda triangulosa – Spiders of Europe (araneae), Natural History Museum Bern
- Steatoda nobilis – Spiders of Europe (araneae), Natural History Museum Bern




