- Απομακρύνετε σανίδες, πέτρες, σωρούς φύλλων, κομμένα χόρτα και άχρηστα αντικείμενα από τη βάση των τοίχων.
- Αραιώστε την εδαφοκάλυψη και το πυκνό φύλλωμα δίπλα στο σπίτι, ώστε να μπαίνει φως και αέρας.
- Ρυθμίστε το πότισμα ώστε να μη βρέχει τον τοίχο, προτιμήστε στάγδην άρδευση και επισκευάστε υδρορροές και διαρροές.
Αναγνώριση
- Επίμηκες, πεπλατυσμένο σώμα περίπου 15–19 mm, καφεκόκκινο με πιο κοκκινωπό κεφάλι.
- Στην άκρη της κοιλιάς έχει λαβίδα σαν ψαλίδι ή τσιμπίδα, από όπου πήρε το όνομά της.
- Στα αρσενικά η λαβίδα είναι κυρτή σαν τανάλια, ενώ στα θηλυκά είναι μικρότερη και σχεδόν ίσια.
- Στη ράχη έχει κοντά θηκάρια, κάτω από τα οποία είναι διπλωμένα τα φτερά· πετά σπάνια.
- Έχει έξι κιτρινοκαφέ πόδια και λεπτές κεραίες με πολλά τμήματα.
- Τα νεαρά μοιάζουν με τους ενήλικους, αλλά είναι μικρότερα και χωρίς φτερά.
- Όταν την ενοχλήσετε ή τη συνθλίψετε, αφήνει δυσάρεστη μυρωδιά.
Με τι μπερδεύεται
Κύκλος ζωής
Η ψαλίδα έχει ατελή μεταμόρφωση: αυγό, νύμφη και ενήλικο. Αρσενικό και θηλυκό ζευγαρώνουν το φθινόπωρο και ανοίγουν θάλαμο στο χώμα για να ξεχειμωνιάσουν. Στα τέλη του χειμώνα το θηλυκό γεννά περίπου 30–55 αυγά, διώχνει το αρσενικό και φροντίζει τα αυγά, τα καθαρίζει και τα γυρίζει, κάτι σπάνιο στα έντομα. Μετά την εκκόλαψη προστατεύει και ταΐζει τις νύμφες στα πρώτα στάδια. Οι νύμφες περνούν τέσσερα στάδια πριν ενηλικιωθούν. Συνήθως υπάρχει μία γενιά τον χρόνο· κάποια θηλυκά κάνουν και δεύτερη γέννα, που εκκολάπτεται στις αρχές του καλοκαιριού.
Σημάδια ότι υπάρχει πρόβλημα
Σημειώστε όσα βλέπετε:
Εποχικότητα στη Θεσσαλονίκη
Δραστηριότητα:ελάχιστηχαμηλήμέτριααιχμή · με πράσινο περίγραμμα ο τρέχων μήνας
Στη Θεσσαλονίκη οι ψαλίδες είναι πιο δραστήριες από την άνοιξη ως τις αρχές του φθινοπώρου, κυρίως τις ζεστές και υγρές νύχτες. Στον καύσωνα μειώνουν τη δραστηριότητά τους έξω και ψάχνουν υγρά καταφύγια, οπότε εμφανίζονται συχνότερα σε μπάνια, ισόγεια και υπόγεια· τον χειμώνα περνούν τον χρόνο σε θαλάμους μέσα στο χώμα.
Οι συνθήκες στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική
Η ψαλίδα είναι κοσμοπολίτικο είδος, ζει σε όλη την Ευρώπη και είναι συνηθισμένη και στη Βόρεια Ελλάδα. Στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική βρίσκει ό,τι χρειάζεται: αυλές και ακάλυπτους με ποτισμένα παρτέρια, γλάστρες σε μπαλκόνια και βεράντες, εδαφοκάλυψη και φύλλα που κρατούν υγρασία, πέτρινους τοίχους και σωληνώσεις. Τα ισόγεια διαμερίσματα και οι μονοκατοικίες με κήπο τη βλέπουν πιο συχνά, ιδίως όταν το αυτόματο πότισμα ή μια χαλασμένη υδρορροή κρατά υγρό το έδαφος δίπλα στον τοίχο. Στα εξοχικά της Χαλκιδικής που μένουν κλειστά, οι ψαλίδες μπορεί να βρουν καταφύγιο κάτω από έπιπλα κήπου, μαξιλάρια και καλύμματα.
Πρόληψη: τι κάνετε μόνοι σας
- Απομακρύνετε σανίδες, πέτρες, σωρούς φύλλων, κομμένα χόρτα και άχρηστα αντικείμενα από τη βάση των τοίχων.
- Αραιώστε την εδαφοκάλυψη και το πυκνό φύλλωμα δίπλα στο σπίτι, ώστε να μπαίνει φως και αέρας.
- Ρυθμίστε το πότισμα ώστε να μη βρέχει τον τοίχο, προτιμήστε στάγδην άρδευση και επισκευάστε υδρορροές και διαρροές.
- Σηκώστε τις γλάστρες σε βάσεις και αδειάζετε τα πιατάκια, για να μη μένει υγρασία από κάτω.
- Σφραγίστε χαραμάδες σε κατωκάσια, σοβατεπί και γύρω από σωλήνες στο μπάνιο και στην κουζίνα.
- Αφήστε το βράδυ στον κήπο ένα ρολό από τσαλακωμένη εφημερίδα ή κυματοειδές χαρτόνι κοντά στα φυτά και το πρωί τινάξτε το σε κουβά με νερό και σαπούνι· επαναλάβετε μέχρι να μη μαζεύει πια.
- Προτιμήστε κίτρινα φωτιστικά στις εισόδους, γιατί τραβούν λιγότερα έντομα από τα λευκά.
- Αν βρείτε μία μέσα, πιάστε τη με χαρτί και βγάλτε την έξω χωρίς να τη συνθλίψετε.
Συχνά λάθη που κάνουν το πρόβλημα χειρότερο
- Ψεκάζετε μέσα στο σπίτι. Οι ψαλίδες όμως έρχονται από έξω και η επέμβαση μέσα δεν εμποδίζει την είσοδό τους.
- Στρώνετε παχύ φλοιό ή εδαφοκάλυψη ακριβώς δίπλα στον τοίχο και ποτίζετε συχνά. Έτσι δημιουργείτε ένα υγρό καταφύγιο δίπλα στην πόρτα.
- Αφήνετε γλάστρες κολλητά στον τοίχο με πιατάκια γεμάτα νερό. Κρατούν υγρασία και σκοτάδι από κάτω, όπως ακριβώς θέλει η ψαλίδα.
- Συνθλίβετε τις ψαλίδες μέσα στο σπίτι αντί να τις πιάνετε με χαρτί και να τις βγάζετε έξω. Έτσι μένει δυσάρεστη μυρωδιά.
- Κατηγορείτε την ψαλίδα για κάθε φαγωμένο φύλλο χωρίς να ελέγξετε τη νύχτα με φακό. Συχνά φταίνε σαλιγκάρια, γυμνοσάλιαγκες ή κάποιο άλλο έντομο.
Μύθοι και αλήθειες
Μύθος: Η ψαλίδα μπαίνει στα αυτιά όταν κοιμόμαστε.
Αλήθεια: Είναι παλιά ευρωπαϊκή δεισιδαιμονία, από την οποία βγήκε και το αγγλικό της όνομα. Η ψαλίδα δεν έχει τέτοια συμπεριφορά και δεν βλάπτει τον άνθρωπο· ψάχνει σκοτεινές, υγρές σχισμές στο χώμα και στα φυτά.
Μύθος: Η λαβίδα της είναι δηλητηριώδης.
Αλήθεια: Η ψαλίδα δεν έχει δηλητήριο. Χρησιμοποιεί τη λαβίδα για άμυνα, για να πιάνει μικρά έντομα και στο ζευγάρωμα, και το πολύ να σας τσιμπήσει ελαφρά αν εγκλωβιστεί σε ρούχο ή την πιέσετε.
Μύθος: Αν βρίσκω ψαλίδες στο μπάνιο, έχουν φωλιά μέσα στο σπίτι.
Αλήθεια: Συνήθως όχι. Οι ψαλίδες γεννούν στο χώμα έξω και μπαίνουν όταν έξω κάνει πολύ ζέστη, ξηρασία ή κρύο. Μέσα στο σπίτι δεν βρίσκουν τροφή και τελικά πεθαίνουν, γι' αυτό η λύση βρίσκεται στην αυλή.
Μύθος: Η ψαλίδα είναι μόνο εχθρός του κήπου.
Αλήθεια: Τρώει και αφίδες, αυγά εντόμων και ακάρεα, οπότε σε κήπους με γκαζόν και μεγάλα φυτά συχνά βοηθά. Πρόβλημα κάνει κυρίως σε φύτρα, άνθη και μαλακά φρούτα όταν ο πληθυσμός είναι μεγάλος.
Πότε χρειάζεται επαγγελματίας
Επαγγελματική βοήθεια χρειάζεται όταν βρίσκετε ψαλίδες μέσα στο σπίτι κάθε μέρα για εβδομάδες παρά τις αλλαγές στην αυλή, όταν υπάρχει υγρασία σε υπόγειο ή σε τοίχους που δεν εντοπίζετε, ή σε επιχειρήσεις τροφίμων και ενοικιαζόμενα όπου η εικόνα έχει σημασία. Ο επαγγελματίας ελέγχει πού βρίσκεται η εστία έξω και ποιο σημείο υγρασίας την τροφοδοτεί.
Επιχειρήσεις, καταλύματα και πολυκατοικίες
Σε κουζίνες εστιατορίων, φούρνους και μίνι μάρκετ, μια ψαλίδα κοντά σε νεροχύτες ή σιφόνια δείχνει υγρασία και ανοίγματα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν και άλλα έντομα. Ο Κανονισμός (ΕΚ) 852/2004 ζητά από τις επιχειρήσεις τροφίμων να έχουν διαδικασίες ελέγχου των επιβλαβών οργανισμών. Στην πράξη, η ψαλίδα είναι καλό σημάδι για το πού χρειάζονται σφράγισμα και αποστράγγιση. Στα ενοικιαζόμενα δωμάτια και στα Airbnb της Χαλκιδικής, μία ψαλίδα στην μπανιέρα αρκεί για αρνητικό σχόλιο, γι' αυτό η αυλή και τα παρτέρια ελέγχονται πριν από τη σεζόν. Στις πολυκατοικίες, οι ακάλυπτοι με πότισμα και τα υγρά υπόγεια είναι η συνηθισμένη πηγή.
Πώς δουλεύουμε
Ξεκινάμε με επιθεώρηση της αυλής, των παρτεριών, της βάσης των τοίχων και των υγρών χώρων του σπιτιού, για να βρούμε πού κρύβονται και πού υπάρχει υγρασία. Δίνουμε γραπτές οδηγίες για πότισμα, εδαφοκάλυψη, γλάστρες και σφράγισμα, γιατί αυτά κρίνουν το αποτέλεσμα. Όπου ο πληθυσμός είναι μεγάλος, γίνεται στοχευμένος ψεκασμός στην εξωτερική περίμετρο και στα σημεία καταφυγίου, όχι μέσα στο σπίτι, όπου η επέμβαση δεν εμποδίζει την είσοδο. Χρησιμοποιούμε παγίδες ή κόλλες παρακολούθησης για να δούμε αν μειώνονται οι συλλήψεις και κάνουμε επανέλεγχο.
Χρειάζεστε βοήθεια;
Ο γεωπόνος μας βλέπει τον χώρο, εντοπίζει την εστία και σας λέει τι χρειάζεται.
- Δωρεάν αυτοψία στη Θεσσαλονίκη
- Κατοικία από 30€ · επιχείρηση από 40€
- Σε επείγον στη Θεσσαλονίκη ερχόμαστε σε λιγότερο από 5 ώρες
- Υπεύθυνος γεωπόνος, άδεια ΥπΑΑΤ #8191. Γραπτή εγγύηση 2 μηνών: αν το πρόβλημα επανεμφανιστεί, επαναλαμβάνουμε την εφαρμογή χωρίς νέα χρέωση, εφόσον τηρήθηκαν οι οδηγίες πρόληψης.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι επικίνδυνη η ψαλίδα;
Όχι. Δεν έχει δηλητήριο, δεν επιτίθεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία. Μπορεί να τσιμπήσει ελαφρά αν εγκλωβιστεί σε ρούχο ή την πιέσετε, χωρίς σοβαρές συνέπειες.
Γιατί έχω ψαλίδες στο μπάνιο;
Η ψαλίδα χρειάζεται υγρασία για να επιβιώσει, γι' αυτό μέσα στο σπίτι πηγαίνει σε νεροχύτες, μπανιέρες, ντουζιέρες και πλυσταριά. Συνήθως έρχεται από υγρό σημείο έξω, όπως παρτέρι, γλάστρα ή υδρορροή κοντά στον τοίχο, και μπαίνει από χαραμάδες και ανοίγματα.
Μπαίνει πράγματι η ψαλίδα στο αυτί;
Όχι. Η ιστορία ότι μπαίνει στα αυτιά όσων κοιμούνται είναι παλιά δεισιδαιμονία και οι εντομολογικές υπηρεσίες τη χαρακτηρίζουν αναληθή. Η ψαλίδα κρύβεται τη μέρα σε σχισμές κάτω από πέτρες, φύλλα και γλάστρες και δεν αναζητά ανθρώπους.
Πώς τις διώχνω από τις γλάστρες του μπαλκονιού;
Σηκώστε τις γλάστρες σε βάσεις, αδειάζετε τα πιατάκια και μην ποτίζετε υπερβολικά. Αφήστε το βράδυ ένα ρολό τσαλακωμένης εφημερίδας ανάμεσα στις γλάστρες και το πρωί τινάξτε το σε κουβά με νερό και σαπούνι. Επαναλάβετε για μερικές μέρες, μέχρι να μη βρίσκετε πια.
Τρώει τα φυτά μου η ψαλίδα;
Μπορεί να φάει φύτρα, τρυφερά φύλλα, άνθη όπως ντάλιες και ζίνιες, και ώριμα μαλακά φρούτα. Τρώει όμως και αφίδες και άλλα μικρά έντομα, έτσι σε έναν ισορροπημένο κήπο η ζημιά συνήθως είναι μικρή. Για να βεβαιωθείτε ότι φταίει, ελέγξτε τα φυτά τη νύχτα με φακό.
Πετάει η ψαλίδα;
Έχει φτερά διπλωμένα κάτω από κοντά θηκάρια, αλλά πετά σπάνια. Κυρίως περπατά και μεταφέρεται ακούσια με γλάστρες, φυτά, κομμένα λουλούδια, εφημερίδες και αποσκευές.
Θα πεθάνουν μόνες τους μέσα στο σπίτι;
Ναι, συνήθως. Μέσα στο σπίτι δεν βρίσκουν τροφή και αρκετή υγρασία και τελικά πεθαίνουν. Αν όμως συνεχίζουν να μπαίνουν, η εστία έξω παραμένει ενεργή και εκεί πρέπει να γίνουν οι αλλαγές.
